150. rocznica urodzin Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego

Autor: Wydział Kultury i Promocji

05/12/2017

W dniu dzisiejszym obchodzimy 150 rocznicę urodzin Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego. Przypominamy, że w dziesięciolecie odzyskania przez Polskę niepodległości Rada Miasta uchwaliła nadanie Józefowi Piłsudskiemu tytułu Honorowego Obywatela Otwocka. Uroczysty dyplom pisany na pergaminie z datą 30 września 1928 roku o nr 1110.

W dniu dzisiejszym, z okazji 150 rocznicy urodzin tego wielkiego Polaka pod pomnikiem Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego przy ul. Kościuszki , w imieniu Mieszkańców kwiaty złożyli Wiceprezydent Piotr Stefański oraz Wiceprezydent Agnieszka Wilczek.

 

Marszałek Józef Piłsudski Honorowym Obywatelem Otwocka

W dziesięciolecie odzyskania przez Polskę niepodległości Rada Miasta uchwaliła nadanie Józefowi Piłsudskiemu tytułu Honorowego Obywatela Otwocka. Uroczysty dyplom pisany na pergaminie z datą 30 września 1928 roku o nr 1110 został umieszczony w skórzanym futerale. W parku miejskim w Otwocku 13 sierpnia 1932 roku został odsłonięty pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego (zaprojektowany przez Stanisława Szreniawę-Rzeckiego, prezesa Stowarzyszenia Artystów „Rytm”). Pomnik zaginął w latach 50. i do dziś się nie odnalazł. Przy skrzyżowaniu ulic Kościuszki i Chopina 11 listopada 1938 roku odsłonięto trzymetrowy głaz-obelisk wykonany z bazaltu, upamiętniający wizytę Józefa Piłsudskiego w Otwocku. Na pomniku widnieje napis: „Józef Piłsudski przybył z frontu do Warszawy dla narad z przywódcami społeczeństwa stolicy. Zmuszony przez okupantów do jej opuszczenia zatrzymał się w pobliżu domu dziś już nieistniejącym i tu narady prowadził 20 VIII – 4 IX 1915 r.”. Na przełomie lat 50. i 60. pomnik zaginął. Odnaleziono go w lapidarium Muzeum Ziemi w Warszawie. Po wielu latach i staraniach mieszkańców Otwocka pomnik powrócił na swoje pierwotne miejsce. Ponowne odsłonięcie nastąpiło 11 listopada 1992 roku.

Marszałek Józef Piłsudski urodził się 5 grudnia 1867 r. w Zułowie pod Wilnem. Był synem Józefa Wincentego Piłsudskiego (1833–1902) i Marii z Billewiczów (1842–1884). W 1877 roku wraz z bratem Bronisławem rozpoczęli edukację w I Gimnazjum w Wilnie. Bracia wraz z kolegami założyli tajne kółko o nazwie „Spójna”, które zajmowało się sprowadzaniem polskich książek z Warszawy. W 1884 roku zdał maturę i jesienią rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie Charkowskim. W trakcie studiów rozpoczął działalność konspiracyjną w niepodległościowych organizacjach studenckich. Dołączył do rewolucyjnego ruchu „Narodnaja Wola”. Za swoje nielegalne praktyki wydalono go z uczelni. W 1887 roku został aresztowany w Wilnie i zesłany na Syberię na 5 lat. Po powrocie z Syberii wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej. 

W 1893 roku dołączył do Centralnego komitetu Robotniczego oraz pełnił funkcję redaktora naczelnego w piśmie „Robotnik”. W 1908 roku działał na rzecz utworzenia tajnego Związku Walki Czynnej. W 1910 roku objął przewodnictwo nad Związkiem Strzeleckim we Lwowie. W 1912 roku powołał Polski Skarb Wojskowy i został komendantem wojskowym Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych. Po wybuchu I wojny światowej zmobilizował oddziały strzeleckie i 6 sierpnia 1914 roku wkroczył na teren Polski. Niestety akcja zbrojna nie spotkała się z poparciem mieszkańców spod zaboru rosyjskiego, czego wynikiem było niepowodzenie próby wzniecenia powstania. 

Z podległych oddziałów utworzono 1 Pułk Piechoty Legionów Polskich, których został dowódcą. Po przeformowaniu pułku na I Brygadę Legionów Polskich stanął na jej czele. Brygadą dowodził w walkach na Kielecczyźnie, Lubelszczyźnie i Wołyniu. Następnie 29 września 1916 roku podał się do dymisji. Rok później wszedł w skład tymczasowej Rady Stanu. Swoimi działaniami doprowadził do kryzysu przysięgowego w Legionach. Za swoją postawę antyniemiecką został zesłany do więzienia w Magdeburgu.

Gdy wybuchła rewolucja w Niemczech, Piłsudskiego zwolniono z więzienia i 10 listopada 1918 roku powrócił do Warszawy. Rada Regencyjna 11 listopada złożyła na ręce Józefa Piłsudskiego władzę wojskową, a trzy dni później także władzę cywilną. Został on 22 listopada 1918 roku mianowany Naczelnikiem Państwa i Naczelnym Wodzem. Naczelnikiem Państwa był do 14 grudnia 1922 roku, a następnie w od 17 grudnia 1922 roku do 9 czerwca 1923 roku piastował funkcję szefa Sztabu Generalskiego. Do 3 lipca był przewodniczącym Ścisłej Rady Wojennej, po czym, nie mogąc pogodzić się ze stanem rzeczy w państwie, wycofał się z życia politycznego. Zamieszkał w Sulejówku. 
Do władzy w Polsce powrócił 15 maja 1926 roku. Został wybrany Ministrem Spraw Wojskowych. 31 maja został wybrany na Prezydenta RP, ale stanowiska tego nie przyjął. Od 2 października 1926 roku do 27 czerwca 1928 roku i od 25 sierpnia do 4 grudnia 1930 roku piastował funkcję premiera. 
Zmarł 12 maja 1935 roku w Belwederze. Został pochowany 18 maja 1935 roku w Katedrze na Wawelu. Jego serce spoczywa u stóp matki na wileńskiej Rossie.

Marszałek Józef Piłsudski odwiedził Otwock dwukrotnie. Pierwsza jego wizyta w naszym mieście miała miejsce w od 20 sierpnia 1915 roku do 4 września 1915 roku i była spowodowana planowaną wizytą w Warszawie w celu narad z przywódcami społeczeństwa stolicy. Marszałek zmuszony przez okupantów do opuszczenia stolicy zatrzymał się w Otwocku. W tym czasie Józef Piłsudski zamieszkiwał w pensjonacie Jadwigi Nestorowiczówny, który znajdował się u zbiegu ulic Kościuszki i Chopina, wówczas ulicy Otwockiej (budynek spłonął w 1930 roku). W czasie swojego pobytu w mieście zajmował się spotkaniami z kurierami, wydawał polecenia oraz rozkazy doręczane do Warszawy za pośrednictwem Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego. Druga wizyta Piłsudskiego w Otwocku miała miejsce 13 maja 1924 roku. Marszałek przyjechał do Otwocka na prośbę umierającego w jednym ze szpitali porucznika Wacława Łapczyńskiego.

Galeria