Turystyka
13. Szlak czartów mazowieckich
Zabieżki - Chrosna.
Długość 17,5 km. Znaki zielone.
Szlak na każdą porę roku. W zimie polecany dla narciarzy. Cały w Mazowieckim Parku Krajobrazowym. Wiedzie obok dwóch rezerwatów, przez pofałdowaną wysoczyznę lodowcową i przez jedną z
najbardziej malowniczych wiosek mazowieckich - Ponurzycę.
13.A. SKRAJEM DAWNEJ PUSZCZY OSIECKIEJ
(0 km) Szlak rozpoczyna na stacji PKP Zabieżki. Przez Zabieżki przebiega wspólnie ze szlakiem niebieskim nr 3.D Celestynów - Osieck. Najpierw na pn-zach. wzdłuż torów do przejazdu, a następnie
w lewo główną ulicą wsi. Przy niej kilka starych domów drewnianych. Po minięciu nowego kościoła zagłębiamy się w Lasy Osieckie. Szlak biegnie dawnym traktem "kołbielskim" Kołbiel -
Osieck.
Niedaleko za wsią po zach. stronie drogi rezerwat "Szerokie Bagno". Ochroną objęte jest torfowisko wysokie otoczone wydmami z charakterystyczną florą i fauną, ostoja m.in. łosi i
żurawi. Za "Szerokim Bagnem" widać Wysoką wydmę nazywaną Sępią Górą. Po drugiej stronie drogi, w pewnym oddaleniu od niej, znajduje się inne bardzo interesujące torfowisko, nie objęte
ochroną: Lisie Bagno. Rosną tu m.in. niskie sosny w borze bagiennym, turzyce, bagno zwyczajne, borówka bagienna, żabiściek, babka wodna.
Szlak prowadzi dalej dawnym traktem na pd-zach. Przy skrzyżowaniu z inną leśną drogą - Krzyż Leśników. Skręcamy wprawo. Pośród lasów, wydm i torfowisk do żelaznego krzyża na rozstaju
dróg w uroczysku Bratosówiec.
Na pd-zach. rozciągają się tzw. Czarcie Kościoły. Były tam liczne głazy narzutowe przykrywające groby kloszowe z czasów rzymskich. Z tym miejscem i z pobliskim Czarcim Dołem związana
jest legenda o czarcie budującym kościół z wykopanych głazów.
Szlakiem zielonym nadal przez las do jego skraju, skąd rozległy widok na pobliski wąwóz Stok i odległy Osieck. Dalej skrajem lasu do uroczyska Stok, gdzie węzeł ze szlakiem żółtym nr 14.A
Regut - Osieck (7,0 km). Następnie na przemian skrajem lasu i lasem. Ze szczytu wzniesienia, pod którym była kiedyś leśniczówka Czarci Dół, rozległy widok na Osieck i okolicę. W kotlince, również
nazywanej Czarcim Dołem, odkryto w 1919 r. cmentarzysko grobów kloszowych z czasów rzymskich (nie zachowane).
13.B. PRZEZ GÓRY PONURZYCKIE
Dalej szlakiem zielonym na pn. przez falisty teren porośnięty borem sosnowym, do Ponurzycy Papizy. Przed wsią, ze szczytu wzniesienia rozległy widok na dawną dolinę wiślaną (Podbiel i bagno
Całowanie). Przy dobrej pogodzie widać wieże zamku w Czersku. Ponurzyca jest jedną z najładniej położonych wsi na Mazowszu. Składa się z kilku oddalonych kolonii. Na rozstajach dróg wiele
krzyży i kapliczek. Przez następnych kilka kilometrów podążamy polami, laskami i zagajnikami rozdzielającymi poszczególne kolonie Ponurzycy. Szlak wiedzie częściowo wydmami, częściowo
dolinkami, przekracza malowniczy strumień Ślepota. Wzdłuż jego dolinki dochodzimy do stylowego budynku dawnej szkoły i do zasadniczej części Ponurzycy zwanej Rynkiem. Dalej polami do kolonii
Zagórze, za którą ponownie w las, do węzła ze szlakiem niebieskim nr 3.D Celestynów - Zabieżki (14,5 km).
Dalej wśród młodych borów sosnowych na dawnych torfowiskach (o czym świadczy runo), następnie nad torfowiskowymi łąkami często pokrytymi wodą. Są to naturalne ostoje zwierząt. Na tym
odcinku trzeba uważać, ponieważ szlak często zmienia kierunek. Po wyjściu z lasu kierujemy się wśród pól w stronę przystanku kolejowego Chrosna położonego z dala od wsi. Szlak kończy się
na tym przystanku (17,5 km). Latem i jesienią w dni wolne od pracy spotyka się tu rzesze zbieraczy jagód i grzybów, w które obfituje okolica Ponurzycy.
|