Turystyka

6. Otwocki Szlak Krajoznawczy

Świdry Wielkie - Biała Góra.
Długość 17,3 km. Znaki czarne.

Prawie na całej długości w granicach miasta Otwocka. Liczne zabytki architektury drewnianej, dwa rezerwaty przyrody, liczne pomniki przyrody i okazy starodrzewu. Trasa na każdą porę roku, przede wszystkim dla turystów pieszych, w mniejszym stopniu dla kolarzy. Dobrze rozwinięta komunikacja pozwala podzielić szlak na odcinki.

6.A. DAWNEGO LETNISKA CZAR

(0 km) Początek szlaku w Świdrach Wielkich przy skrzyżowaniu ulic Mieszka I i Kraszewskiego (przystanek PKS i linii 702 z Ronda Wiatraczna w Warszawie). Jest to najstarsze osiedle wchodzące w skład Otwocka. Wzmiankowane w XVI w. Ślady osadnictwa z 10000-8000 lat pne. Za znakami kierujemy się na pn. asfaltową alejką wzdłuż krawędzi doliny Świdra. Za zaniedbanym ośrodkiem wypoczynkowym niepozorny, biały dworek Bojarów z końca XIX w. Następnie schodzimy ze skarpy nad samą rzekę. Wzdłuż niej dochodzimy do wysokiego, urwistego brzegu, na którym stoi piętrowy dom, a obok niego ośrodek wczasowy (2, 1 km). W tym miejscu w 1880 r. Michał Elwiro Andriolli, znany ilustrator „Pana Tadeusza” założył osadę Brzegi, która dała początek osadnictwu w Świdrze i w Otwocku. Jego pracownią był drewniak stojący w centrum ośrodka. Po kilkuset metrach szlak opuszcza brzeg meandrującej rzeki by zagłębić się w ulice Świdra.

Rzeka Świder
fot.Paweł Ajdacki

Osiedle powstało pod koniec XIX w. W okresie międzywojennym popularne letnisko. Od 1952 r. dzielnica Otwocka. Ulicami Wierzbową i Mickiewicza podążamy w kierunku przystanku kolejowego Świder. Liczne budowle w stylu nadświdrzańskim, doskonale wkomponowane w zieleń, świadczą o minionej świetności letniska. Poprzeczna ul. Turystyczna to pozostałość po kolejce wąskotorowej, Warszawa - Karczew, działającej w l. 1914-63. Zwraca uwagę nowoczesny kościół pw. św. Teresy.

Przy przystanku kolejowym Świder (4,5 km) przechodzimy na drugą stronę torów. Dalej ulicami Świdra, pośród zabudowy i dorodnych sosen. Za wysoką i rozległą Wydmą Świderską zaczyna się centrum Otwocka. U podnóża wzniesienia, przy ul. Reymonta, pomnik Żydów pomordowanych w otwockim gettcie w 1942 r. Wkrótce połączenie ze szlakiem niebieskim nr 3.B Świder - Soplicowo (7,8 km). Podążając dalej obydwoma szlakami możemy podziwiać przy ul. Samorządowej drewnianą zabudowę willową w stylu nadświdrzańskim przy ul. Reymonta i Kościelnej (na jednym z domów przy ul. Kościelnej tablica poświęcona W Reymontowi), modernistyczny kościół pw. św. Wincentego a Paulo z siedemnastowiecznym obrazem Matki Boskiej Swojczowskiej i ruiną neogotyckiej willi „Julia” przy ul. Kościelnej, secesyjny dworzec PKP z 1910 r., stylowy budynek Urzędu Miasta z pocz. lat 30. i największy drewniany dom w Europie - d. Uzdrowisko Gurewicza przy ul. Armii Krajowej.

Odcinek szlaku czarnego przez centrum Otwocka jest bardziej szczegółowo opisany jako fragment trasy 1 po mieście.

6.B. PRZEZ LASY OTWOCKIE

Dalej szlak czarny prowadzi przez Park Miejski, obok Technikum Nukleonicznego (jedynego w Polsce), w kierunku cmentarza parafialnego. Na cmentarzu zachowały się nieliczne nagrobki z początku XX w.; kwatery żołnierzy polskich z lat 1939, 1944-45; żołnierzy radzieckich z lat 1944-45; mogiła gen. Juliana Filipowicza, dowódcy Wołyńskiej Brygady Kawalerii w 1939 r.; pomnik ku czci ofiar stalinizmu 1944-46. Po minięciu cmentarza zagłębiamy się w typowe dla okolic Otwocka suche bory sosnowe. Po ok. 1 km skraj zabudowy Karczewa. Tu kończy się szlak żółty nr 12 z Błot (11,5 km). W bok od szlaku (ok. 300 m). zarośnięty cmentarz żydowski z pocz. XX w.

Leśnymi drogami i ścieżkami szlak czarny dochodzi do rezerwatu "Na Torfach" (13,7 km). Piękny punkt widokowy na płytkie śródleśne jeziorko otoczone lasem mieszanym i liściastym.

Następnie dochodzimy do zabudowań Leśnictwa Torfy. W tym miejscu warto odwiedzić Bazę Edukacji Ekologicznej MPK (niestety czynna tylko od poniedziałku do piątku) oraz przespacerować się wyznakowaną ścieżką dydaktyczną "Łabędzim Szlakiem". Węzeł ze szlakiem niebieskim 3.C Otwock - Celestynów.

Podążamy dalej leśnymi duktami, przecinkami i ścieżkami do skrzyżowania dawnych traktów Karczew - Kołbiel i Otwock Wielki - Glinianka. Tu węzeł ze szlakiem czerwonym nr 16.D Pogorzel Warszawska - Góra Kalwaria. W tym miejscu, zwanym Białą Górą czarny szlak kończy się ( 17,3 km). Niedaleko Dąbrowiecka Góra, na szczycie której pozostałości hitlerowskich umocnień z 1944 r.

  Zwiedzanie Miasta

  Szlaki znakowane okolic Otwocka

  Wycieczki rowerowe

  Ścieżka przyrodnicza

  Sympatyk Otwocka